Yaşıtları cümle kurarken çocuğunuz birkaç sözcükle idare ediyorsa aklınızdan geçen soru büyük olasılıkla şudur: biraz daha bekleyelim mi? Konuşma gecikmesi bazı çocuklarda kendiliğinden toparlanır, bazılarında erkenden başlayan destekle çok daha rahat ilerler.
Özel Selvi Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi olarak Keçiören Yeşiltepe ve Sincan şubelerimizde konuşmayan çocuk için değerlendirme görüşmesi yapıyoruz. İlk görüşmeye ücretsiz aile servisimizle sizi evinizden alıyoruz.
Konuşma gecikmesi, çocuğun sözcük ve cümle kullanımının yaşıtlarının gerisinde kalmasıdır. Aileler bunu çoğunlukla 18 ay ile 3 yaş arasında fark eder: çocuk istediğini parmağıyla gösterir, sizi elinden çeker, ama söze dökmez. Kimi çocuk söyleneni iyi anlar, yalnız kendisi az konuşur; kimisinde anlama da zayıftır.
Konuşma gecikmesi işitme ya da genel gelişimle ilgili başka bir durumun ilk işareti de olabilir. Bu yüzden ilk adımda çocuk doktorunun, gerekirse kulak burun boğaz hekiminin görüşü alınır. Tanıyı hekim koyar; biz eğitim tarafında çocuğun neye ihtiyaç duyduğunu değerlendiririz.
Bize en sık sorulan soru şu: çocuk ne zaman konuşur? Aşağıdaki aralıklar yalnız genel bir fikir verir.
| Yaş | Çoğu çocukta görülen | Bir uzmanla konuşmak için iyi bir neden |
|---|---|---|
| 12 ay | İlk anlamlı sözcükler (anne, baba, mama); adı söylenince döner, el sallar. | Seslere ve adına tepki vermiyor, hiç işaret etmiyor. |
| 18 ay | Birkaç sözcüğü düzenli kullanır; "topu getir" gibi basit yönergeleri anlar. | Hiç sözcüğü yok ya da öğrendiği sözcükler kayboldu. |
| 24 ay | Elli civarında sözcük; "su ver", "baba gitti" gibi iki sözcüklü birleşimler. | Sözcükleri birleştirmiyor, yalnız duyduğunu tekrarlıyor. |
| 36 ay | Üç dört sözcüklü cümleler; tanımadığı kişiler de sözlerinin çoğunu anlar. | Ailesi bile anlamakta zorlanıyor. |
Tablodaki yaşlar ortalamadır; bir basamakta birkaç ay geride kalmak çoğu zaman olağandır. Birden fazla basamakta geride kalmak ya da öğrenilen sözcüklerin kaybolması ise "ne zaman konuşur" diye beklemeden bir uzmana danışmanız gereken durumlardır.
Görüşmede önce sizi dinliyoruz: ilk sözcükler, evde konuşulan diller, ekran süresi, oyun alışkanlıkları. Ardından uzmanımız çocuğunuzla oyun içinde vakit geçirir; neyi anladığını, nasıl iletişim kurduğunu, hangi sesleri çıkarabildiğini gözler.
Sonunda konuşmayan çocuk için evde yapabileceklerinizi, hekime başvurmanız gereken durumları ve düzenli derse gerek olup olmadığını birlikte konuşuruz. Bu görüşme ücretsizdir, tanı yerine geçmez; konuşma gecikmesi için bir sonraki adımı netleştirir.
Bazı çocuklar zamanında konuşmaya başlar ama bazı sesleri yerine oturtamaz. Pelteklik denince çoğu aile "s" ve "z" seslerinde dilin dişlerin arasından çıkmasını kastediyor. "R" yerine "y" demek, "k" yerine "t" söylemek de sık rastlanan harfleri söyleyememe örnekleridir.
Harfleri söyleyememe durumunun bir kısmı yaşla birlikte kendiliğinden yerine oturur; "r" sesi pek çok çocukta 5 yaş civarına kadar tam yerleşmeyebilir. Okul yaşı yaklaştığı hâlde birkaç ses hâlâ karışıyorsa ya da çocuk konuşurken utanmaya başladıysa bir değerlendirme işe yarar.
2 ile 5 yaş arasında sözcüğün başını tekrarlamak ("ba-ba-baba") ya da bir sesi uzatmak sık görülür ve çoğu zaman geçicidir. Kekeleme altı aydan uzun sürüyorsa, çocuk konuşurken yüzünü kasıyor ya da konuşmaktan kaçınıyorsa, ailede de benzer bir öykü varsa bir uzmana danışmak iyi olur.
Kekeleme yalnız küçük yaşlara ait bir konu da sayılmaz; ergenlerle ve yetişkinlerle de çalışıyoruz. Derslerde kişinin konuşurken rahat hissetmesine odaklanırız; aileye de evde araya girmeden nasıl dinleyeceğini anlatırız.
Değerlendirmeden sonra çocuğunuza göre bir program hazırlanır. Dil ve konuşma desteği bireysel derslerle yürür; konuşma gecikmesi olan küçük çocuklarda dersin büyük kısmı oyun gibi görünür, çünkü çocuk en çok oyunda konuşmaya istekli olur. Harfleri söyleyememe ya da pelteklik için gelen çocukta ders, seslerin tek tek ve sözcük içinde çalışılmasına ağırlık verir.
Aile katılımı programın parçasıdır. Derste ne çalışıldığını anlatır, evde günde birkaç dakika yapabileceğiniz etkinlikleri birlikte seçeriz. Ekibimizde dil ve konuşma terapistleri ile özel eğitim öğretmenleri birlikte çalışır.
Düzenli derslerin devlet desteğiyle yürümesi için iki belge gerekir. Önce yetkili bir hastanede Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER) düzenlenir. Bu raporla ilçenizin bağlı olduğu RAM'a, yani Rehberlik ve Araştırma Merkezi'ne başvurulur; oradaki kurul çocuğa uygun programı belirleyip rapora yazar.
Hastane ve RAM aşamalarını sizinle birlikte takip ediyoruz; randevu alımında birebir destek oluruz. Hangi bölüme başvuracağınızı ve yanınıza hangi belgeleri alacağınızı önceden konuşuruz. RAM raporuyla dersler devletin karşıladığı eğitim kapsamında yürür; rapor çıkmadan da özel seans imkânı var.
Keçiören, Altındağ, Mamak, Pursaklar ve Yenimahalle'deki ailelerimize bu şubemizde hizmet veriyoruz. Etlik, Demetevler, Ostim ve İvedik'ten gelen çocuklarımız da burada derse giriyor.
Sincan, Etimesgut, Eryaman, Elvankent, Bağlıca ve Batıkent'teki ailelerimize bu şubemizde hizmet veriyoruz. Yenikent'ten gelen çocuklarımız da bu şubede.
İlk değerlendirme görüşmesine ücretsiz aile servisimizle, düzenli derslere öğrenci servisimizle kapınızdan alıyoruz. Servis saatini telefonda ya da WhatsApp'ta birlikte belirliyoruz.
2 yaşında hiç sözcüğü olmayan ya da sözcükleri birleştirmeyen bir çocukta konuşma gecikmesi değerlendirmesini ertelememenizi öneririz. Erken destek önemlidir.
Erkek çocuklar ortalamada birkaç ay geç konuşmaya başlayabilir, ama fark küçüktür. Erkek çocuk ne zaman konuşur diye beklerken tablodaki basamaklarda belirgin bir gerilik görürseniz bir görüşme yapmanızı öneririz.
Söyleneni anlayıp yerine getiren ama az konuşan çocuklarda bu tablo sık görülür ve çoğunlukla konuşma gecikmesi olarak ele alınır.
Okul öncesinde görülen pelteklik bazı çocuklarda zamanla kendiliğinden kaybolur. 5 yaşından sonra sürüyorsa, harfleri söyleyememe başka seslere de yayılıyorsa ya da çocuğun kendini anlatmasını etkiliyorsa desteğe başlamak için uygun zamandır.
İlk başvuru çoğunlukla çocuk sağlığı ve hastalıkları bölümüne yapılır; hekim gerekirse çocuk nörolojisi, çocuk psikiyatrisi ya da kulak burun boğaz bölümüne yönlendirir. Biz hastane ve RAM sürecini sizinle adım adım izler, randevu alımında birebir destek olur, eğitim planını da hazırlarız.
Süre çocuğun yaşına, ihtiyacına ve evdeki çalışmaya göre değişir; bu yüzden baştan bir seans sayısı söylemiyoruz. İlerlemeyi düzenli aralıklarla sizinle paylaşırız.
RAM raporu olan çocuklar için dersler devletin karşıladığı eğitim kapsamındadır. Rapor süreci sürerken ya da rapor olmadan da özel seans imkânımız var. İlk değerlendirme görüşmesi ve aile servisi ücretsizdir.
İki şubemizde de çocuk, ergen ve yetişkinlerle çalışıyoruz. Kekeleme ve ses konularında yetişkinler için de bireysel program hazırlıyoruz.
Konuşma gecikmesi ya da ses hatalarıyla ilgili sorunuzu telefonla veya WhatsApp'tan iletebilirsiniz. WhatsApp mesajınızda seçtiğiniz şube yazılı gelir.
Reklamlarımızın işe yarayıp yaramadığını görmek için Google Ads çerezlerini kullanmak istiyoruz. Onay verirseniz Google, reklamdan gelen ziyareti ve telefon ya da WhatsApp düğmesine tıklandığını ölçer. Onay vermezseniz Google betiği hiç yüklenmez. Ayrıntı: Çerez ve Gizlilik.